Charakterystyka stylu
W połowie lat 80., gdy francuska scena mikrokomputerowa dopiero się kształtowała, troje przyszłych współtwórców Lankhor działało osobno. Béatrice i Jean-Luc Langlois stworzyli dla wytwórni Wanderera – trójwymiarową strzelankę kosmiczną, jedną z nielicznych w tamtym czasie. Bruno Gourier napisał z Bernardem Grelaudem detektywistyczną przygodówkę Le Manoir de Mortevielle. Niezadowoleni ze sposobu działania Pyramide, połączyli siły przy wersji na Atari ST. Wkrótce potem założyli własną firmę o nazwie Lankhor – zbitkę słów LANglois i KyilKHOR .
Innowacja technologiczna
Znakiem firmowym tercetu stała się synteza mowy. Podział pracy był precyzyjny: Béatrice odpowiadała za inżynierię, czyli rozbicie słów na fonemy, a Jean-Luc – za realizację techniczną i cyfryzację tych fonemów. Sukces był tak wyraźny, że firma zaczęła opatrywać późniejsze tytuły pieczęcią „gra mówiona”. Mortevielle bywa dziś opisywane jako jedna z pierwszych francuskich gier cyfrowych ze zrozumiałą syntezą mowy w trakcie rozgrywki .
W Maupiti Island (1990) Gourier i rodzeństwo Langlois spróbowali podejścia rzadkiego wówczas w przygodówkach: symulacji świata zamiast zestawu zagadek. Gra działa w pseudoczasie rzeczywistym, a postacie stale przemieszczają się po wyspie. Pora dnia decyduje, kto pojawi się w którym z 28 miejsc i jakie zdarzenia w ogóle zajdą. Gracz ma do dyspozycji 16 poleceń, w tym tak nietypowe jak wąchanie i nasłuchiwanie, a w rozmowach – możliwość przekupienia czy śledzenia rozmówcy. Ceną była legendarna trudność; tytuł bywa uznawany za jedną z najtrudniejszych przygodówek w historii .
Mortevielle i Maupiti
Najważniejszym motywem twórczości tercetu jest jednak historia jako źródło winy. Moje badania wykazały, że w Le Manoir de Mortevielle pojawiają się alegorie francuskiej kolaboracji z Niemcami. Szczególnie intrygujący jest początek. Postać prywatnego detektywa, który przybywa do burżuazyjnej posiadłości, to znany trop. Przyjeżdża on w sprawie śmierci majętnej kobiety. Gdy okazuje się, że nikt jej nie zamordował, śledztwo wkracza na nowe tory. Już nie dotyczy ani denatki, ani nieistniejącego zabójcy. Na jaw wychodzi mroczna tajemnica związana z tzw. „murem milczenia”. Za nim ukryte są zwłoki przyjaciółki zmarłej. Również ona nie zmarła z czyjejś winy. Jak twierdzi nestor rodziny – historyk z zawodu – doszło do nieszczęśliwego wypadku . Skoro jednak nikt nie ponosi winy, odpowiedzialność spada na całe społeczeństwo. To zgodne z regułami powieści detektywistycznych. Akcja gry rozgrywa się w 1951 roku, co potwierdza tę konstatację. Mortevielle dotyczy dopiero przepracowywanej traumy rządu Vichy, narzuconego Francji w 1940 roku po klęsce z nazistowskimi Niemcami .
Gry Gouriera i rodzeństwa Langlois w najlepszych momentach poruszają wątki postkolonialne i historię Francji, prowadząc intrygę bliską kinu noir. Maupiti Island toczy się w 1954 roku w małej kolonialnej placówce na Oceanie Indyjskim i podejmuje temat niewolnictwa oraz rasizmu. Pretekstowe śledztwo w sprawie porwania zleconego przez „damę w czerni” – nazistkę współuczestniczącą w zagładzie Żydów, a później w handlu niewolnikami – odsłania szerszy makrokosmos: uprzedmiotowienie kobiet-prostytutek (w tym wojującej marksistki) oraz eksploatację narodów tubylczych . O randze Maupiti Island świadczy numer specjalny „Cahiers du cinéma”, gdzie grę uznano za jedną z najlepszych w historii .
Zmierzch
Styl Gouriera i rodzeństwa Langlois był jednocześnie siłą i słabością. Po komercyjnej klapie Black Sect, satanistycznego horroru przygodowego opartego na grze Jean-Claude’a Lebona i Jean-Pierre’a Godeya, Lankhor w 1993 roku wpadł w poważne kłopoty finansowe, a Gourier odszedł rok później . Pozostawił jednak rzadki w ówczesnej Europie model autorstwa: mały zespół, w którym programista-narrator i para inżynierów dźwięku traktowali ograniczenia sprzętu jako materiał dramaturgiczny.
Bibliografia
